Pomoc dla osób posiadających kredyty we frankach szwajcarskich.

WYROK TSUE WS. FRANKOWICZÓW

W czwartek (3 października) zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C‑260/18) ws. kredytu frankowego państwa Kamila i Justyny Dziubak. Wyrok jest bardzo korzystny dla osób posiadających kredyty we frankach szwajcarskich i wkłada do rąk frankowiczów ważne argumenty do skutecznej walki z bankiem.

MOŻLIWOŚCI

Po wyroku TSUE kredytobiorcy mogą się domagać dwóch rzeczy:

Po pierwsze ustalenia, że zaciągnięty przez nich kredyt to kredyt złotowy z oprocentowaniem LIBOR czyli tzw. „odfrankowania” kredytu.

W tym przypadku kredytobiorca otrzymałby umowę kredytu złotowego, ale z bardzo niskim oprocentowaniem, bo charakterystycznym dla franków szwajcarskich. Pod koniec września 2019 r. frankowy LIBOR 3M wynosił -0,76 proc., a dla przykładu złotowy WIBOR 3M już 1,72 proc. !

Po drugie unieważnienia całej umowy, jeśli jest to dla nich korzystniejsze.

W przypadku unieważnienia całej umowy konsekwencje procesowe takich orzeczeń mogłyby być przynajmniej dwie.

Wariant pierwszy to  zwrot przez bank nadwyżki rzeczywiście wpłaconej przez pożyczkobiorcę w stosunku do realnej wartości umowy. Tytułem przykładu, jeśli pożyczkobiorca wziął kredyt na 500 tys. zł, a wpłacił już 550 tys zł, wówczas bank zobowiązany byłby do zwrotu 50 tys. zł. Drugi wariant jest taki, że skoro to pożyczkobiorca uzyska wyrok sądu stwierdzający, że umowa jest nieważna, wówczas zmusza to bank do zwrotu wszystkiego tego co w czasie trwania umowy od pożyczkobiorcy otrzymał, czyli wszystkie raty kredytu. Natomiast, bank zwrotu pieniędzy, które otrzymał od klienta musiałby żądać w osobnym powództwie na zasadzie bezpodstawnego wzbogacenia.

PODSUMOWANIE

Badania statystyczne mówią, że w Polsce na walkę w sądzie decyduje się jedynie ok 8% wszystkich frankowiczów. Po wydaniu komentowanego orzeczenia z pewnością ilość spraw w sądzie wzrośnie, a wraz z nimi wydłuży się czas rozpoznawania spraw. Doświadczenie podpowiada, że banki z własnej woli należnych pieniędzy swoim klientom nie oddadzą, więc trzeba liczyć się ze złożeniem odpowiedniego pozwu w sądzie.

Adwokat dr n. pr. Szymon Solarski zaprasza do kontaktu wszystkie osoby zainteresowane pomocą w rozwiązaniu swoich problemów z kredytem we frankach szwajcarskich oraz na analizę dostępnych metod prawnych.

Adwokat dr n. pr. Szymon Solarski 601 – 408 – 511

Sądowe ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane – w jaki sposób tego dokonać i na co należy zwrócić uwagę?

Konieczność ustalenia ojcostwa wobec dziecka zachodzi w sytuacji, kiedy rodzice tego dziecka nie pozostają w związku małżeńskim w momencie jego urodzenia, a więc wówczas, gdy nie istnieje domniemanie (czyli inaczej mówiąc hipotetyczne, mające oparcie w przepisach prawa założenie), iż ojcem dziecka, jest mąż matki tego dziecka. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wspominanego we wcześniejszych wpisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej „k.r.o” – przytoczone domniemanie ojcostwa męża matki dziecka obejmuje również sytuację, w której do ustania małżeństwa lub jego unieważnienia doszło nie później niż przed upływem trzystu dni od urodzenia dziecka (art. 62 § 1 k.r.o.). Ustalenia ojcostwa generalnie można dokonać dwojako: albo poprzez uznanie dziecka przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, sądem opiekuńczym (wydziałem rodzinnym), polskim konsulem (za granicą) notariuszem lub urzędnikiem (wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta itp.) w drodze złożonego przez mężczyznę, od którego dziecko pochodzi oświadczenia albo poprzez sądowe ustalenie ojcostwa na podstawie wydanego orzeczenia sądu. Obowiązujące prawo dopuszcza także dodatkową, niejako trzecią opcję uznania dziecka, jednakże jej specyfika odnosi się do sytuacji, gdy uznanie ojcostwa odbywa się przy zastosowaniu procedury medycznie wspomaganej prokreacjizob. art. 751 § 1-4 k.r.o.

WSZCZĘCIE I PRZEBIEG POSTĘPOWANIA

Do uzyskania orzeczenia sądu ustalającego ojcostwo danego mężczyzny niezbędne jest złożenie pisma procesowego stanowiącego w tym przypadku pozew (można go w tej sprawie złożyć jedynie w formie pisemnej) do sądu rejonowego wydziału rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego/-ych lub według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej czyli powoda/-ów. Decyzję w tym zakresie podejmuje ten, kto w sprawie taki pozew pragnie skierować czyli powód/-owie. Podmiotami uprawnionymi do złożenia takiego powództwa są: dziecko, matka dziecka, domniemany ojciec dziecka i prokurator (gdy wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego, a więc w sytuacjach szczególnych). Przez domniemanego ojca należy rozumieć  mężczyznę, który obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem dziecka albo tego, kto był dawcą komórki rozrodczej w przypadku dziecka urodzonego w wyniku dawstwa partnerskiego w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji. Należy zwrócić uwagę, iż powyższe domniemanie można obalić, jeżeli na podstawie innych, zgromadzonych w toku postępowania okoliczności (materiału dowodowego) wynika, że matka dziecka w przytoczonym okresie obcowała fizycznie z innym mężczyzną, w związku z czym jego ojcostwo jest bardziej prawdopodobne (zob. art. 85 § 1 i 2 k.r.o.).

Istotnego wskazania wymaga, że jeśli powodem jest domniemany ojciec dziecka to winien on wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a gdy matka nie żyje tylko przeciwko dziecku (w miejsce nieżyjącego dziecka sąd ustanawia wtedy kuratora). Z kolei dziecko albo matka powinni prawidłowo wytoczyć tożsame powództwo przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje to wówczas przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy. (zob. art. 84 § 1-3 k.r.o.) Zaznaczyć trzeba, że zarówno matka, jak i domniemany ojciec nie mogą wytoczyć powództwa o ustalenie ojcostwa po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności lub po śmierci dziecka (podobnie niemożliwe jest uznanie dziecka po ukończeniu przez niego 18-stego roku życia). Stwierdzenia zatem wymaga, że wytoczenie powództwa o ustalenie ojcostwa – w przeciwieństwie do powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, czyli sytuacji, kiedy wskazany jako ojciec mężczyzna, twierdzi, że nie jest ojcem danego dziecka – nie jest obwarowane żadnym terminem, za wyjątkiem wystąpienia w/w zdarzeń tj. osiągnięcia przez dziecko pełnoletności lub śmierci dziecka. Relewantne znaczenie ma również fakt, że strona dochodząca ustalenia ojcostwa (czyli powód/-odowie), zgodnie z treścią art. 96 ust. 1 pkt 1 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 785) – ostatnio znowelizowanej i zwiększającej opłaty sądowe – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, również gdy dochodzi dalszych roszczeń z tą sprawą związanych. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, kiedy dochodzone powództwo o ustalenie ojcostwa zostanie uznane za bezzasadne – wówczas sąd może obciążyć stronę powodową kosztami prowadzonego postępowania, w tym kosztami często niezbędnego w tego typu sprawach dowodu z badań DNA, które nie są najniższe. Jest to jednak swobodne uznanie sądu rozpoznającego sprawę, który przy całokształcie istniejących w sprawie okoliczności może nie obciążyć powoda/ów tymi kosztami
w ogóle lub w pewnej części.

ROSZCZENIA POKREWNE Z USTALENIEM OJCOSTWA

Formułując żądanie w złożonym pozwie o ustalenie ojcostwa należy jednoznacznie wskazać, że wnosi się o ustalenie, że dany pozwany (trzeba bliżej określić tę osobę podając jego dane takie jak imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, ewentualnie PESEL) jest ojcem danego dziecka (dane podobne jak w przypadku pozwanego), ponieważ w przypadku braku takiego wskazania, sąd nie rozpatrzy złożonego pozwu. Niemniej – prócz przytoczonego, niezbędnego określenia żądania – w postępowaniu o sądowe ustalenie ojcostwa można dochodzić dalszych roszczeń takich jak:

  • zasądzenie od pozwanego (ojca) alimentów na rzecz małoletniego dziecka;
  • pokrycie wydatków poniesionych przez matkę dziecka w związku z ciążą
    i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie połogu
    (z ważnych powodów matka dziecka może dochodzić udziału ojca w kosztach swojego utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące);
  • pokrycie innych wydatków matki dziecka lub szczególnych strat majątkowych;
  • nadanie dziecku nazwiska ojca (w przypadku ukończenia przez dziecko 13 roku życia, konieczna do nadania nazwiska ojca jest zgoda małoletniego);
  • orzeczenie, że pozwanemu (ojcu) nie będzie przysługiwała władza rodzicielska nad dzieckiem (należy precyzyjnie określić przyczyny uzasadniające, że ojciec nie może jej sprawować);
  • zabezpieczenie powództwa o ustalenie ojcostwa;
  • nadanie wyrokowi w części zasądzającej alimenty rygoru natychmiastowej wykonalności;
  • zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda/-odów kosztów procesu.

Nie ulega wątpliwości, iż okoliczności uzasadniające wystąpienie z powództwem o sądowe ustalenie ojcostwa należy właściwe udowodnić wykorzystując do tego przykładowo zeznania świadków, posiadane dokumenty, przytoczone wyżej domniemania, czy wreszcie dowód z badań DNA, który – jak podkreślałem – często bywa w tych sprawach nieodzowny. Ustalenie ojcostwa bowiem – prócz szeregu pozytywnych elementów z tym związanych, w tym także uzyskania pewności co do faktu bycia ojcem, któremu przysługują określone prawa – wiąże się również z konsekwencjami w postaci sprostania wielu obowiązkom jako rodzic, w tym przede wszystkim obowiązkowi utrzymania dziecka, a to z kolei pociąga za sobą niezbędność ponoszenia odpowiednich, comiesięcznych kosztów. Te wszystkie aspekty z pewnością potrafi przybliżyć i wyjaśnić adwokat posiadający wiedzę oraz doświadczenie w prowadzeniu takich spraw. Skorzystanie z jego usług nie tylko pozwoli na profesjonalne i kompleksowe przygotowanie solidnego pozwu, ale również zapewni osobie, która o taką pomoc się zwróci spokój i pewność podejmowanych działań, w tym wybraniu adekwatnych do okoliczności danej sprawy wniosków.

Adwokat Przemysław Jarząbek
697-027-606
przemyslaw.jarzabek@adwokatura.pl

Darowizna część 2 – kiedy można odwołać darowiznę, co to jest rażąca niewdzięczność ?

Druga część cyklu artykułów na temat umowy darowizny.

Darowizna jest silnie obecna w praktyce społecznej. Stanowi narzędzie, z którego najcześciej korzysta się w celu bezpłatnego wzbogacenia innej osoby. Z tych przyczyn jest to umowa o szczególnie doniosłym znaczeniu prawnym. Każdy powinien posiadać chociaż podstawowe informacje o tej czynności prawnej. Jest to najczęstszy sposób z którego korzystają np. rodzice chcący wyposażyć swoje dorastające dzieci w niezbędne środki do rozpoczęcia dorosłego życia. Niniejszy wpis, stanowiący pierwszy z cyklu artykułów na temat darowizny przybliży podstawowe informacje o tym czym jest darowizna.

Kiedy można odwołać darowiznę ?

Polski ustawodawca w art. 896 k.c. oraz 898 k.c. dopuszcza możliwość odwołania darowizny w dwóch przypadkach tj. w razie popadnięcia darczyńcy w niedostatek przed wykonaniem darowizny oraz w razie rażącej niewdzięczności okazanej przez obdarowanego. Nadto, powołane przepisy wprowadzają zróżnicowanie przesłanek odwołania darowizny względem darowizn wykonanych oraz niewykonanych. Odwołanie wykonanej darowizny możliwe jest wyłącznie w przypadku okazania rażącej niewdzięczności darczyńcy, natomiast odwołanie niewykonanej darowizny możliwe jest zarówno w przypadku popadnięcia darczyńcy w niedostatek, jak również w przypadku okazania rażącej niewdzięczności

Rażąca niewdzięczność

Odwołanie wykonanej darowizny możliwe jest na skutek okazania darczyńcy rażącej niewdzięczności obdarowanemu. Na gruncie Kodeksu cywilnego rażącą niewdzięczność, zatem kwalifikowaną postać, ma dopiero takie postępowanie darczyńcy, które oceniane przez pryzmat istniejących reguł moralnych oraz prawnych świadczy o tym, że darczyńca odczuwa je jako wysoce ujemne. Ustawa wszak nie precyzuje pojęcia rażącej niewdzięczności, jednakże z treści przepisu art. 899 § 2 k.c. można wyinterpretować wskazówkę, iż z całą pewnością za rażącą niewdzięczność należy uznać sytuację, gdy obdarowany pozbawia darczyńcę życia lub powoduje rozstrój zdrowia będący przyczyną jego śmierci. Zachowanie kwalifikujące się jako rażąca niewdzięczność może polegać zarówno na działaniu jak i zaniechaniu oraz nie wymaga dla swej istoty sprzeczności z prawem zarówno karnym czy cywilnym. Skutki rażącej niewdzięczności mogą objawiać się zarówno w sferze moralnej darczyńcy jak i polegać na wyrządzeniu mu szkody majątkowej. Z uwagi na fakt, że polski ustawodawca nie zawarł legalnej definicji pojęcia rażącej niewdzięczności, konieczne jest odwołanie się do kazuistyki orzecznictwa, aby wskazać przykłady zachowań obdarowanego, które postrzegane są jako rażąca niewdzięczność. Przede wszystkim wchodzi tutaj w grę popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, czci, majątkowi darczyńcy oraz naruszenie przez obdarowanego spoczywających na nim obowiązków wynikających ze stosunków osobistych, w tym również rodzinnych oraz obowiązku wdzięczności. Przechodząc do ściślejszej kazuistyki wskazać można, iż uznawane za rażąco niewdzięczne były takie zachowania jak: odmówienie pomocy w okresie ciężkiej choroby, naruszenie osobistej godności, bezpodstawne doprowadzenie do ubezwłasnowolnienia. Ponadto, odmówienie pomocy w chorobie, odmowa pomocy osobom starszym, rozpowszechnianie uwłaczających informacji o darczyńcy, pobicia czy ciężkie znieważenia, znęcanie się obdarowanego nad psychicznie chorym i kalekim dzieckiem darczyńcy, brak odpowiedniej reakcji obdarowanej córki na przestępne zachowanie się jej męża wobec jej matki oraz bierna i tolerancyjna postawa w stosunku do jego czynów, fakt pozostawienia darczyńcy bez koniecznej pomocy, pomimo istnienia zobowiązania do alimentacji w pierwszej kolejności, przypisywania darczyńcy wobec osób trzecich postępowania godzącego w dobre imię (tzw. obmawianie), podstępne nadużycie zaufania. Odnośnie tzw. pośredniego okazania darczyńcy rażącej niewdzięczności, Sąd Najwyższy uznał, iż wpisanie się przez obdarowanych w czasie okupacji niemieckiej na listę narodowości niemieckiej ze względu na korzyści, jakie im to wówczas mogło przynieść, stanowi rażącą niewdzięczność wobec darczyńców, którzy wykazywali się patriotyczną postawą. Dla pełnego zrozumienia pojęcia rażącej niewdzięczności warto również prześledzić kształtowanie się orzecznictwa w tej materii od strony negatywnej, zatem od strony zachowań, które nie zostały uznane za przejawy rażącej niewdzięczności. Zgodnie z orzecznictwem za rażącą niewdzięczność nie zostały uznane takie zachowania jak: zawiedzione oczekiwania darczyńcy co do należytego zajmowania się przez obdarowanego przedmiotem darowizny, niewierność małżeńska obdarowanego małżonka, będąca zawinioną przyczyną rozwodu nie stanowi rażącej niewdzięczności wobec darczyńców – teściów. Nie będą również rażącą niewdzięczności takie czyny jak: nieudzielenie darczyńcy pomocy w pracach rolnych i w opiece nad upośledzonym dzieckiem, incydentalne sprzeczki, sprowokowane przez darczyńcę, nieuzgodnione z darczyńcą akty wykonywania uprawnień właścicielskich wobec przedmiotu darowizny, zewnętrzne objawy zachowania się obdarowanego nieuwzględniające motywów i intencji darczyńcy. Warto pamiętać, iż po wykonaniu darowizny, nie może ona zostać odwołana tylko na skutek tego, iż darczyńca popadł w kłopoty finansowe i pozostaje w niedostatku.   Zmiana sytuacji majątkowej darczyńcy po wykonaniu umowy darowizny nie stanowi przewidzianej w Kodeksie cywilnym przyczyny uzasadniającej odwołanie darowizny. Wynika to z faktu, że darczyńca dobrowolnie podejmując decyzję o uszczupleniu swojego majątku w drodze darowizny winien liczyć się z faktem, iż pogorszy jego stan majątkowy. Jednakże Kodeks cywilny zabezpiecza interesy darczyńcy, w ten sposób,
iż zgodnie z regułą art. 897 k.c. w przypadku, gdy darczyńca po wykonaniu darowizny popadnie w niedostatek na obdarowanym ciąży obowiązek, w granicach istniejącego wzbogacenia, do dostarczania darczyńcy środków, których brak mu do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia obciążających go obowiązków alimentacyjnych – jest to tzw. obowiązek quasi alimentacyjny obdarowanego.

Niedostatek darczyńcy.

W sytuacji, gdy umowa darowizny zostanie zawarta, ale jeszcze niewykonana, np. nie zostanie przekazany darowany samochód lub wykonany przelew darowanej sumy pieniędzy, darowizna może być dodatkowo odwołania na skutek popadnięcia w tym czasie w niedostatek przez darczyńcę. Zgodnie z art. 896 k.c. darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze nie wykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Zwrócić jednak należy uwagę, iż zgodnie
z treścią art. 896 k.c. zmiana stanu majątkowego darczyńcy musi nastąpić po zawarciu umowy. W konsekwencji za przyczynę uzasadniającą odwołanie darowizny na gruncie art. 896 k.c. nie może być uznane pogorszenie się sytuacji majątkowej darczyńcy, które wynikiem jest faktu zawarcia samej umowy darowizny.

Kolejne zagadnienia związane z darowizna zostaną omówione w kolejnych częściach cyklu zamieszczanego na blogu.

Adwokat dr n. pr. Szymon Solarski

601-408-511

Postępowanie karne wykonawcze – kiedy się rozpoczyna, na czym polega i kogo dotyczy?

INFORMACJE OGÓLNE

Postępowanie karne w polskim systemie prawa karnego składa się z kilku etapów tj. postępowania przygotowawczego, postępowania głównego (sądowego), postępowania odwoławczego oraz – w przypadku wydania prawomocnego wyroku skazującego – postępowania wykonawczego. Istotą tego postępowania jest w zasadzie realizacja dwóch funkcji tj. funkcji egzekucyjnej polegającej na wykonaniu zapadłego, prawomocnego wyroku względem osoby skazanej oraz likwidacyjnej, czyli na zgodnym z prawem eliminowaniu skutków skazania lub łagodzenia jego efektów zarówno wobec tej osoby, jak i społeczeństwa. Osoba ta – będąca już od tego momentu skazanym/-ną (a nie oskarżonym/-ną czy podejrzanym/-ną) – jako strona tego postępowania ma możliwość korzystania z przysługujących jej praw, a te wraz z zasadami egzekwowania orzeczonych wobec skazanego kar zostały określone przede wszystkim w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny wykonawczy zwanym dalej w skrócie k.k.w. (Dz.U. 1997 Nr 90, poz. 557 z późn. zm.).

CELE I ZASADY POSTĘPOWANIA WYKONAWCZEGO

Należy wskazać, że głównym celem postępowania wykonawczego jest umożliwienie osobie skazanej wyrokiem karnym powrotu do społeczeństwa i prawidłowego w nim funkcjonowania przy jednoczesnym przeciwdziałaniu powrotowi do przestępstwa. Zatem – prócz przyznanych uprawnień – skazany w pierwszej kolejności zobowiązany jest poddać się rygorom i ograniczeniom stanowiących konsekwencję nieprzestrzegania obowiązujących norm z zakresu szeroko rozumianego prawa karnego. Prócz bowiem zadośćuczynieniu przez skazanego nałożonym środkom karnym (i/lub ewentualnie dalszym obowiązkom wynikającym z charakteru danego przestępstwa i orzeczonego wyroku), osoba skazana zobowiązana jest wykonać w sposób prawidłowy orzeczoną karę, którą może być kara grzywny, ograniczenia wolności bądź pozbawienia wolności w wymiarze określonym przez sąd rozpoznający daną sprawę. Podkreślenia wymaga, że – podobnie jak w przypadku postępowania przygotowawczego, jak i głównego czy odwoławczego – nad postępowaniem wykonawczym swoją kontrolę sprawuje właściwy sąd, którym jest przeważnie albo sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji albo sąd penitencjarny (czyli sąd okręgowy), w którego okręgu przebywa skazany. W tym ostatnim przypadku właściwość sądu penitencjarnego wynika z poszczególnych spraw zastrzeżonych w Kodeksie karnym wykonawczym dla tego sądu (zob. art. 3 k.k.w.).

Podobnie jak we wcześniejszych, wymienionych wyżej etapach postępowania karnego, tak również w przypadku postępowania karnego wykonawczego obowiązują konkretne zasady, które są szczególnie istotne dla wykonującego daną karę skazanego. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 4 § 1 i 2 k.k.w. zasadą humanitaryzmu kary, środki karne, środki kompensacyjne, przepadek, środki zabezpieczające i środki zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego; zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Skazany zachowuje również swoje prawa i wolności obywatelskie, a ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. Z powyższej zasady można wywieść, że celem postępowania wykonawczego nie jest to, żeby kara była dla skazanego możliwie jak najbardziej dotkliwa. Zasadę tę uzupełnia zasada podmiotowego traktowania skazanego, zgodnie z którą skazany jest podmiotem określonych w Kodeksie karnym wykonawczym przyznanych mu praw i nałożonych obowiązków w związku z czym jest on zobowiązany stosować się do wydanych przez właściwe organy poleceń zmierzających do wykonania zapadłego wobec niego orzeczenia. Wreszcie – zgodnie z zasadą prawa do obrony materialnej i formalnej sformułowaną w art. 6 i 8 k.k.w. – skazanemu jako stronie postępowania wykonawczego przyznano szereg uprawnień umożliwiających mu odpieranie zarzutów i prezentowanie własnych racji poprzez składanie stosownych wniosków, udział w posiedzeniach sądowych oraz zaskarżanie rozstrzygnięć podejmowanych w toku tego postępowania poprzez składanie skarg i zażaleń (obrona materialna). Skazany – w ramach obrony formalnej – ma prawo do ustanowienia i korzystania z pomocy obrońcy wykonującego zawód adwokata, który posiadając stosowną wiedzę oraz zdobyte doświadczenie może uświadomić skazanego o przysługujących mu w toku postępowania wykonawczego uprawnieniach, a następnie pomóc mu je urzeczywistnić. Co więcej, w ramach prawa do obrony formalnej, skazany pozbawiony wolności ma możliwość w zasadzie nieograniczonego kontaktu ze swoim obrońcą, a prowadzona z adwokatem korespondencja nie podlega cenzurze, nadzorowi, jak również zatrzymaniu, co w ramach postępowania wykonawczego stanowi swoisty wyjątek (art. 8a § 2 k.k.w).

ISTOTNE UPRAWNIENIA Z PERSPEKTYWY SKAZANEGO

Jak zasygnalizowano wyżej, skazany jako strona postępowania karnego wykonawczego posiada szereg uprawnień pozwalających mu na czynny udział w toku tego postępowania, w tym do składania nie tylko skarg i zażaleń, ale przede wszystkim wniosków istotnych w kontekście wykonywania wymierzonej mu kary. Zwrócić należy uwagę, że podczas samego procesu wykonywania kary w życiu skazanego mogą zajść ważne okoliczności mające wpływ na realizowaną karę – i to nie tylko z jego własnej inicjatywy. Z racji tematyki niniejszego artykułu pozwolę ograniczyć się jedynie do krótkiego wskazania instytucji, z których podczas wykonywania kary skazany ma prawo skorzystać – przy czym należy stanowczo podkreślić, że aby je skutecznie uzyskać konieczne jest spełnienie wymienionych w nich przesłanek (podstaw). Wobec powyższego, przykładowo trzeba m. in. wymienić:

  • odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności (art. 150 k.k.w. i art. 151 k.k.w.);
  • przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności (art. 153 k.k.w.);
  • warunkowe zawieszenie wykonania kary (art. 152 k.k.w.);
  • dozór elektroniczny (art. 43a k.k.w. i dalsze, w tym art. 43la k.k.w.);
  • warunkowe przedterminowe zwolnienie (art. 77 § 1 k.k., Art. 78 k.k., art. 159 – 163 k.k.w.);
  • rozłożenie grzywny na raty (art. 49 k.k.w.);
  • zmiana formy wykonywanej kary ograniczenia wolności (art. 63a k.k.w.);
  • wstrzymanie wykonania kary zastępczej (art. 65a k.k.w.);
  • wydanie wyroku łącznego (art. 85 – 90 k.k., art. 568a – 577 k.p.k.);
  • wcześniejsze zatarcie skazania (art. 107 § 2 k.k.).

Przywołane instytucje zostaną szczegółowo przybliżone w dalszych wpisach niniejszego bloga. Oczywiście zaznaczenia wymaga, że trafność ubiegania się i skutecznego skorzystania z każdej z w/w instytucji jest przede wszystkim zależna od rodzaju i formy kary wykonywanej w ramach postępowania wykonawczego, jak również konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się skazany. Odbywanie bowiem kary pozbawienia wolności w jednostce penitencjarnej jaką jest zakład karny (lub czasami areszt śledczy) niewątpliwie nie pozwoli na skorzystanie z odroczenia wykonania kary, ponieważ kara ta jest już wówczas wykonywana (w tej sytuacji w grę możliwe będzie jedynie ubieganie się o przerwę w karze lub dozór elektroniczny, jeżeli zostaną spełnione ku temu odpowiednie przesłanki). Dlatego też konsultacja prawna z podmiotem zawodowo trudniącym się takimi sprawami, jakim jest adwokat wydaje się być często nieodzowna.

Uprzejmie informujemy, że nasza Kancelaria świadczy kompleksowe usługi w zakresie obrony skazanych oraz pomocy ich rodzinom na każdym etapie postępowania wykonawczego, dlatego też w przypadku zaistnienia potrzeby zasięgnięcia porady prawnej, przygotowania odpowiedniego wniosku lub reprezentacji w charakterze obrońcy, zapraszamy do kontaktu we wskazanych formach.

Adwokat Przemysław Jarząbek
697-027-606
przemyslaw.jarzabek@adwokatura.pl

Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary – nowe prawo kolejnym po RODO zagrożeniem dla przedsiębiorców ?

W sejmie procedowana jest nowelizacja ustawy z dnia 28 października 2002r., o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary ( Dz.U. 2002 nr 197 poz. 1661).

Przepisy tej ustawy przewidują odpowiedzialność przedsiębiorstwa za czyn zabroniony, z którego chociażby pośrednio osiągnął korzyść majątkową, popełniony przez podwykonawcę lub innego przedsiębiorcę (kontrahenta), a także pracownika lub osobę upoważnioną do działania w interesie przedsiębiorcy, jeżeli czyn zabroniony pozostawał w związku z wykonaniem umowy zawartej z podmiotem zbiorowym. Widać już gołym okiem, iż zakres stosowania tej ustawy jest bardzo szeroki, granica jego stosowania jest płynna i zależy od mocno ocennych kryteriów, więc często przedsiębiorca może nawet nie zdawać sobie sprawy z tego, iż np. jego pracownik lub podwykonawca popełnia przestępstwo, a mimo to zostanie do odpowiedzialności pociągnięty.  W ustawie przewidziano jedynie sześć miesięcy na wdrożenie nowych wymogów przez przedsiębiorcę. To oznacza, że najprawdopodobniej w tym roku wszystkie przedsiębiorstwa zaliczane do grupy małych, średnich oraz dużych przedsiębiorstw będą zobligowane do stosowania u siebie systemu Compliance, co będzie konieczne dla uniknięcia surowej odpowiedzialności przewidzianej we wzmiankowanym akcie prawnym.

Założenia nowelizacji.

Projektowane przepisy zakładają odpowiedzialność przedsiębiorcy za czyn zabroniony, popełniony w związku z prowadzoną przez niego działalnością, polegający na umyślnym działaniu lub zaniechaniu, a także taki czyn zabroniony, do którego doszło przez niezachowanie wymaganej w danych okolicznościach ostrożności. Firmy odpowiedzą również m.in. za niewdrożenie rozwiązań mających na celu przeciwdziałanie istotnym zagrożeniom prowadzącym do popełnienia czynu zabronionego, w tym za brak procedur określających zasady działania przy stwierdzeniu nieprawidłowości oraz za niewyznaczenie osoby w organizacji, która czuwałaby nad przestrzeganiem prawa.

Ciężar dowodu.

Prokurator (sąd) będzie zobowiązany do dowiedzenia faktu popełnienia przestępstwa oraz do wykazania związku tego przestępstwa z działalnością podmiotu. Jednak od tego momentu istnieje tzw. domniemanie niedochowania należytej staranności przez przedsiębiorcę i to on dla uniknięcia odpowiedzialności, będzie zobowiązany do wykazania, iż dochował należytej staranności, postępując zgodnie z regułami ostrożności.

Kara ?

Na mocy nowej ustawy, wobec przedsiębiorstwa mogą zostać zastosowane następujące kary:

  • kara pieniężna w wysokości od 30 000 zł do 30 000 000 zł (brak ograniczenia maksymalnej wysokości 3% przychodów) – a w pewnych szczególnych przypadkach nawet do 60 mln zł;
  • rozwiązanie albo likwidacja podmiotu zbiorowego;

Dodatkowo, sąd może orzec również jeden lub więcej środków karnych, w tym m.in.:

  • przepadek mienia lub korzyści majątkowych albo ich równowartości;
  • zakaz promocji lub reklamy prowadzonej działalności, wytwarzanych lub sprzedawanych wyrobów, świadczonych usług lub udzielanych świadczeń;
  • zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne;
  • zakaz prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju;
  • zakaz korzystania z dotacji, subwencji lub innych form wsparcia finansowego ze środków publicznych;
  • stałe albo czasowe zamknięcie oddziału podmiotu zbiorowego.

Projekt ustawy przewiduje także możliwość ustanowienia zabezpieczenia majątkowego na mieniu podmiotu zbiorowego oraz zastosowanie wobec podmiotu zbiorowego zarządu przymusowego.

Jak się zabezpieczyć ?

Skuteczne zabezpieczenie przedsiębiorstwa przed odpowiedzialnością wynikającą z projektowanych zmian winno przede wszystkim koncentrować się na działaniach prewencyjnych.

Obowiązkiem przedsiębiorstwa, po myśli projektowanego art. 6 ust. 4 ustawy, jest:

  • określenie zasad postępowania w przypadku zagrożenia popełnienia czynu zabronionego lub skutków niezachowania reguł ostrożności, np. procedur zgłaszania przez pracowników nadużyć, procedur wyjaśniania nadużyć, kodeksów antykorupcyjnych (wymóg dotyczący wszystkich przedsiębiorców zatrudniających 10 i więcej pracowników)
  • określenie zakresu odpowiedzialności poszczególnych organów podmiotu zbiorowego, innych jego komórek organizacyjnych, jego pracowników lub osób uprawnionych do działania w jego imieniu (wymóg dotyczący wszystkich przedsiębiorców zatrudniających 10 i więcej pracowników);
  • określenie osoby lub komórki organizacyjnej nadzorującej przestrzeganie przepisów i zasad regulujących działalność podmiotu zbiorowego, np. poprzez wyznaczenie tzw. compliance oficera lub wyodrębnienie specjalnego działu (wymóg dotyczący jedynie średniego i dużego przedsiębiorcy)

Powyższe obowiązki w istocie sprowadzają się do konieczności wdrożenia w przedsiębiorstwie efektywnego systemu Compliance, którego celem jest zapewnienie zgodnego z prawem funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Adwokat dr Szymon Solarski oferuje przedsiębiorcom usługę w postaci kompleksowego wdrożenia w przedsiębiorstwie systemu criminal compliance, którego celem jest dostosowanie organizacji przedsiębiorstwa do wymogów ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych oraz innymi przepisami prawa karnego. Nadto, w ramach swoich usług proponuje również drożenie systemu law compliance obejmującego dostosowanie działaności do wymogów ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, ustawy o prawach konsumenta, rozporządzenia RODO / GDPR, ochrony danych osobowych oraz innych aktów prawa cywilnego.

Adwokat Szymon Solarski 601-408-511

Egzekucja alimentów od zobowiązanego mieszkającego w państwach Unii Europejskiej

W sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny wyjechał zagranicę i w ten sposób próbuje uchylić się od płacenia alimentów zasądzonych od niego prawomocnym wyrokiem przez sąd polski istnieje możliwość, aby dość łatwo i skutecznie wyegzekwować od niego należności alimentacyjne.

Organem pośredniczącym i udzielającym pomocy osobom dochodzącym alimentów lub ich egzekucji od dłużników zamieszkałych za granicą jest Sąd Okręgowy w Gliwicach (właściwy dla wierzycieli zamieszkałych w obszarze okręgu gliwickiego) a podstawą jego działania – w przypadku państw będących członkami Unii Europejskiej – jest rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych.

W celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi zamieszkałemu zagranicą na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009, należy przedłożyć do Sądu Okręgowego w Gliwicach dokumenty, na podstawie których możliwym będzie wysyłanie za pośrednictwem tego Sądu stosownego wniosku o egzekucję tj.

  1. wniosek wierzyciela,

  2. wyciąg z orzeczenia (wyroku lub ugody) – formularz – załącznik I lub II do rozporządzenia – dwie wersje językowe – wypełnia sąd, który wydał orzeczenie na pisemny wniosek wierzyciela,

  3. odpis wyroku/postanowienia zasądzającego alimenty z adnotacją sądu o prawomocności i/lub wykonalności (nie kserokopia),

  4. zestawienie zaległości alimentacyjnych (w języku polskim i języku urzędowym kraju do którego kierujemy wniosek),

  5. pełnomocnictwo dla właściwego organu centralnego w następujących państwach: Francja, Hiszpania, Czechy,

  6. jeśli dziecko uprawnione do alimentów ukończyło 16 lat należy dołączyć do wniosku (lub w trakcie postępowania przesyłać na początku każdego roku szkolnego) zaświadczenie o kontynuowaniu nauki,

  7. konto bankowe.

Wzory wskazanych wyżej dokumentów można pobrać ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości pod linkiem https://bip.ms.gov.pl/pl/ministerstwo/wspolpraca-miedzynarodowa/alimenty/

Nasza kancelaria również udziela pomocy i niezbędnych informacji zarówno przed złożeniem wniosku jak też w trakcie postępowania.

Adwokat Krzysztof Gawęcki
503-766-917
krzysztof.gawecki@adwokatura.pl

 

„Prawo do namysłu” – czyli jak skutecznie odstąpić od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa?

DEFINICJA

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić czym w zasadzie jest wspomniane w tytule tzw. „prawo do namysłu”. Otóż w prawo to wyposażeni zostali konsumenci, którzy zawarli daną umowę na odległość czyli, przykładowo za pośrednictwem Internetu czy telefonu lub poza lokalem przedsiębiorstwa, czyli na przykład w ramach zorganizowanego pokazu w lokalnym domu kultury czy restauracji, wycieczki czy też w trakcie wizyty akwizytora we własnym mieszkaniu. Prawo to pozwala takiemu konsumentowi na dokładne zapoznanie się z towarem i spokojne rozważenie racjonalności zawartej umowy. Istotne jest wskazanie, że na prawo to nie można się powołać w sytuacji zawarcia umowy (dokonania danej transakcji) w sposób tradycyjny tzn. podczas osobistej wizyty w sklepie bądź w siedzibie przedsiębiorcy. Najczęściej zawieraną w ten sposób umową jest umowa sprzedaży, dlatego też właśnie tę umowę przyjmijmy na potrzeby niniejszego wpisu.

Gwoli porządku zaznaczenia wymaga, że powyższe uprawnienie znajduje swoje źródło w przepisach art. 27 – 38 Ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r., poz. 827 z późn. zm.), które weszły w życie w dniu 25 grudnia 2014 roku i od tej daty znajdują swoje zastosowanie. Jak wskazywałem, prawo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przysługuje jedynie konsumentowi (kupującemu) w transakcjach zawieranych pomiędzy nim, a przedsiębiorcą (sprzedawcą). Przez konsumenta należy rozumieć osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą  lub zawodową. Z kolei mówiąc o przedsiębiorcy – pomimo istnienia wielu definicji w tym zakresie – generalnie mamy na myśli osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną (np. spółki osobowe, wspólnoty mieszkaniowe, stowarzyszenia zwykłe czy jednostki budżetowe) prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową w celu zarobkowym.

WYMOGI FORMALNE

Zgodnie z treścią przytoczonych przepisów konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów z wyjątkiem kosztów wynikających z bezpośredniego zwrotu otrzymanej rzeczy, kosztów dodatkowych bądź kosztów z tytułu świadczeń spełnionych do chwili odstąpienia od umowy. Wpływ na rozpoczęcie biegu przywołanego 14-dniowego terminu do odstąpienia od umowy ma treść zawartej umowy i określony w niej sposób jej realizacji:

  • dla umowy, w wykonaniu, której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do przeniesienia jej własności – od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik;
  • w przypadku umowy, która obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach – od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części;
  • w przypadku umowy, która polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony – od objęcia w posiadanie pierwszej z tych rzeczy;
  • dla pozostałych umów – od dnia zawarcia umowy.

Istotne znaczenie dla biegu i długości terminu do odstąpienia przez konsumenta od w/w umów ma zrealizowanie przez przedsiębiorcę obowiązku informacyjnego dotyczącego prawa do odstąpienia od takich umów a informacja ta ma być przekazana w sposób odpowiedni, czyli dokładny i zrozumiały. Jeżeli bowiem przedsiębiorca takiego obowiązku nie wykona, ograniczy go lub o nim zapomni, wówczas termin 14 dni na odstąpienie od umowy zostaje wydłużony o kolejne 12 miesięcy. Niepełne pouczenie (np. brak precyzyjnie wskazanego 14 – dniowego terminu) jest traktowane jak jego brak i także stanowi podstawę do wydłużenia terminu na odstąpienie do przytoczonych 12 miesięcy. Jeżeli zaś przedsiębiorca skoryguje swoje niedopatrzenie i prawidłowo poinformuje konsumenta o jego prawie do odstąpienia od umowy, wówczas termin 14 – dniowy zaczyna ponownie obowiązywać.

Aby skutecznie odstąpić od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, konsument (kupujący) winien złożyć przedsiębiorcy (sprzedawcy) stosowne oświadczenie o odstąpieniu – i najlepiej zrobić to w formie pisemnej. W treści tego oświadczenia należy podać wszystkie dane dotyczące danej umowy tj. datę jej zawarcia, numer umowy, jeżeli takowy istnieje, nazwę i dokładny adres przedsiębiorcy, przedmiot umowy, wartość umowy, jeżeli została określona. Następnie takie oświadczenie należy opatrzyć miejscowością i datą jego sporządzenia oraz własnoręcznym, najlepiej czytelnym podpisem. Nie ulega wątpliwości, że z treści tego pisma ma jednoznacznie wynikać samo oświadczenie o odstąpieniu tzn., że konsument odstępuje od szczegółowo opisanej umowy i żąda zwrotu tego, co przekazał przedsiębiorcy (jeżeli w ramach zawartej umowy takie wzajemne świadczenia stron miały miejsce). Do zachowania terminu na odstąpienie od umowy wystarczy wysłanie w/w oświadczenia na prawidłowy adres przedsiębiorcy przed upływem 14 dni – zalecam wysłanie go listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (liczy się wyłącznie czas wysłania tego oświadczenia, czyli nadania go w placówce pocztowej). Przykładowy wzór takiego oświadczenia stanowi załącznik nr 2 do Ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta.

W przypadku, gdy konsument (kupujący) w ramach zawartej umowy otrzymał od przedsiębiorcy jakikolwiek towar to wówczas zobowiązany jest w ciągu kolejnych 14 dni od momentu złożenia (wysłania) pisma wraz z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy, zwrócić kompletny towar na prawidłowy adres przedsiębiorcy (sprzedawcy). Podobnie za wystarczające do zachowania tego terminu jest wysłanie towaru przed jego upływem – przy czym należy tutaj zwrócić uwagę na właściwe zabezpieczenie przesyłki oraz takie potwierdzenie jej nadania, w którym wymieniony zostanie cały otrzymany od przedsiębiorcy towar. Takie działania pozwolą zabezpieczyć się przed ewentualnymi zastrzeżeniami czy zarzutami ze strony przedsiębiorcy odnośnie kwestii nieprawidłowego używania towaru bądź jego uszkodzenia czy zniszczenia przez konsumenta, co z kolei może mieć wpływ na zmniejszenie wartości tego towaru, czego konsekwencją może być dochodzenie przez przedsiębiorcę odszkodowania bądź zwrócenia przekazanych przez konsumenta środków w niższej wysokości. Podkreślić przy tym należy, że przedsiębiorca może skorzystać z takich uprawnień tylko w sytuacji prawidłowego zrealizowania wspomnianego obowiązku informacyjnego, w ramach którego poinformuje on konsumenta o tego typu roszczeniach (w innym przypadku takie uprawnienie przedsiębiorcy wygasa). Złożenie przez konsumenta prawidłowego oświadczenia o odstąpieniu od w/w umów, przy zachowaniu właściwego terminu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek niezwłocznego – nie później niż w terminie 14 dni od otrzymania od konsumenta takiego oświadczenia – zwrotu wszystkich dokonanych przez niego płatności. Przedsiębiorca może jednak wstrzymać się ze zwrotem płatności uzyskanych od konsumenta do chwili otrzymania rzeczy (towaru) z powrotem lub dostarczenia przez konsumenta dowodu jej odesłania, w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi wcześniej.

WYŁĄCZENIA

Należy nadmienić, że opisane „prawo do namysłu” konsumenta nie jest prawem absolutnym, wobec czego nie zawsze będzie możliwe skuteczne jego wykorzystanie. Katalog umów, w przypadku zawarcia których wyłączona została możliwość odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa zawiera art. 38 pkt 1) – 13) Ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta. Pomimo dość skrupulatnego wyliczenia, w katalogu tym znajdują się sformułowania mogące przysparzać trudności w ich dokładnym zrozumieniu. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż bardzo często adresatami umów zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa są osoby starsze, które niejednokrotnie informowane o walorach i zaletach danego produktu, w tym także o dodatkowych promocjach czy darmowych prezentach, bywają wprowadzane w błąd i dopiero po spokojnym zapoznaniu się z danym produktem stwierdzają, że nie jest im on w ogóle potrzebny lub, że jego cena jest zdecydowanie niższa. Dlatego też w przypadku zawarcia takiej umowy, każdorazowo zachęcam do przedyskutowania tej sytuacji w gronie najbliższych osób bądź przeprowadzenia rozmowy z adwokatem, które to czynności pozwolą na uzmysłowienie ważnych kwestii i wyjaśnienie wszelkich w tym zakresie wątpliwości.

Adwokat Przemysław Jarząbek
697-027-606
przemyslaw.jarzabek@adwokatura.pl

Strajk nauczycieli a opieka nad dzieckiem, co zrobić ?

Rozmowy nauczycieli z rządem nie przynoszą efektu i istnieje groźba, że od poniedziałku zostaną zamknięte szkoły, przedszkola lub żłobki. Jakie uprawnienia przysługują pracownikom w celu zagwarantowania opieki nad dzieckiem w czasie strajku nauczycieli od poniedziałku ?

Pracownicy, ale także zleceniobiorcy opłacający składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, których dzieci nie przekroczyły ósmego roku życia, mogą liczyć na zasiłek opiekuńczy w czasie strajku. Zasiłek opiekuńczy przysługuje nie tylko wtedy, gdy opieki wymaga chore dziecko, ale także w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły. W takiej sytuacji pracownik powinien złożyć wniosek o zasiłek opiekuńczy, do którego dołącza się oświadczenie o nieprzewidzianym zamknięciu placówki. Zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicom dzieci, które mają mniej niż 8 lat (chodzi o pełne ukończone lata) oraz w sytuacji, gdy nie ma innego członka rodziny, który może sprawować opiekę nad dzieckiem. Za członków rodziny uważa się małżonka, rodziców, rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat, pod warunkiem, że w okresie sprawowania opieki pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym. Nadto, świadczenie należy się, gdy zamknięcia szkoły nie można było przewidzieć na siedem dni przed tą datą. Zatem, sa trzy przesłanki do spełnienia przez pracownika. Zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. wynagrodzenia.
 
Wymagane dokumenty:
– wniosek ZUS Z-15A i oświadczenie o nieprzewidzianym zamknięciu placówki.

Płatnicy składek czyli pracodawca ustala prawo do zasiłków i wypłaca je, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych. Jeżeli zgłasza mniej niż 20 osób to zasiłek płaci bezpośrednio ZUS i potrzebne są dodatkowe dokumenty tj. formularz ZAS 36 i Z3. Należy zweryfikować ile jest osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego przez naszego pracodawcę.

Innym rozwiązaniem jest wzięcie przez rodzica dziecka do 14. roku życia dwóch dni na opiekę nad nim w ciągu roku z prawem do wynagrodzenia. O tym fakcie pracownik może poinformować przełożonych także w poniedziałek rano i pracodawca nie ma prawa odmówić tego płatnego wolnego (art. 188 k.p.). Ewentualnie, pracownicy mogą w poniedziałek rano wziąć urlop na żądanie, jednak wymaga to zgody pracodawcy i w wyjątkowych okolicznościach może on odmówić takiego urlopu – np. zgłosi urlop połowa załogi albo kluczowi pracownicy, których kompetencje nie może wykonywać nikt inny w tym czasie.

Adwokat dr n. pr. Szymon Solarski 

601-408-511

Jak uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych?

Jednym ze składników kosztów niezbędnych dla dochodzenia praw i roszczeń na drodze postępowania sądowego są tzw. koszty sądowe, czyli koszty które zakładając sprawę lub później już w jej toku, musimy uiścić na rzecz Skarbu Państwa.

Zasady i tryb pobierania kosztów sądowych w sprawach cywilnych, zasady ich zwrotu, wysokość opłat sądowych w sprawach cywilnych, zasady zwalniania od kosztów sądowych oraz umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu zapłaty należności sądowych zostały uregulowane w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1398)

Wskazana ustawa reguluje, które pisma podlegają opłacie i jakiej wysokości jest to opłata. Zgodnie z art. 3 par. 2 ustawy opłacie podlegają w szczególności następujące pisma:

1) pozew i pozew wzajemny;

2) apelacja i zażalenie;

3) skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia;

4) sprzeciw od wyroku zaocznego;

5) zarzuty od nakazu zapłaty;

6) interwencja główna i uboczna;

7) wniosek:

a) o wszczęcie postępowania nieprocesowego,

b) o ogłoszenie upadłości,

c) o wpis i wykreślenie w księdze wieczystej,

d) o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym i w rejestrze zastawów oraz

o zmianę i wykreślenie tych wpisów;

8) skarga:

a) o wznowienie postępowania,

b) o uchylenie wyroku sądu polubownego,

c) na orzeczenie referendarza sądowego,

d) na czynności komornika;

Opłaty wynikające z powołanej ustawy nie mogą jednak stanowić bariery dla zainicjowania postępowania w celu w dochodzenia słusznego i zasadnego roszczenia. Zatem w sytuacji, w której nie jesteśmy w stanie pokryć kosztów sądowych, a to z uwagi na trudną sytuację rodzinną i majątkową Ustawodawca daje nam możliwość ubiegania się o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych opłat. Zgodnie z art. 102 par. 1 ustawy zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba, która złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W tym celu należy złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów z krótkim uzasadnieniem naszej aktualnej sytuacji życiowej (rodzinną, finansową, zdrowotną). Ponadto do wniosku należy dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o naszym stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Oświadczenie to jest składane według określonego wzoru, a informacje przez nas poddawane podlegają stosownej ocenie sądu, dlatego też gdyby sąd powziął wątpliwości co do prawdziwości zawartych w oświadczeniu informacji, może zarządzić stosowne dochodzenie, a stronę, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie świadomego podania nieprawdziwych okoliczności, skazać na grzywnę w wysokości do 1000 złotych, nałożyć obowiązek uiszczenia wszystkich opłaty od których strona była zwolniona oraz nakazać jej pokryć obciążające ją wydatki.

Wzór oświadczenia można pobrać ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości:

OŚWIADCZENIE

Istotnym jest, że w sytuacji gdyby sąd nie uwzględnił wniosku o zwolnienie od kosztów, przysługuje Państwu możliwość zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia.  W tym celu należy w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia odmawiającego zwolnienia złożyć stosowne zażalenie, które nie podlega opłacie.

W przypadku pytań lub wątpliwości dotyczących wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, sposobu prawidłowego wypełnienia oświadczenia, bądź też przygotowania zażalenia na postanowienie odmawiające zwolnienia, zapraszamy do kontaktu z adwokatami naszej Kancelarii.

Adwokat Krzysztof Gawęcki

503-766-917

 

Udział obrońcy w przesłuchaniu podejrzanego – jaki ma wpływ na sytuację procesową podejrzanego i jakie niesie dla niego korzyści?

W zamieszczonym na blogu artykule pt. „Przedstawienie zarzutów w postępowaniu karnym – co to oznacza i jakie pociąga za sobą konsekwencje?” (http://slaska-kancelaria-adwokacka.pl/przedstawienie-zarzutow-w-postepowaniu-karnym-co-to-oznacza-i-jakie-pociaga-za-soba-konsekwencje/) wskazywałem, że jednym z uprawnień podejrzanego w toku postępowania przygotowawczego jest prawo do korzystania z pomocy obrońcy w toku czynności śledztwa i dochodzenia, czyli również przesłuchania podejrzanego.

Udział obrońcy w czynnościach mających miejsce na etapie postępowania przygotowawczego stanowi niewątpliwie przejaw zasady kontradyktoryjności (czyli sytuacji, w której w danym postępowaniu istnieją dwie aktywne, co do zasady równorzędne strony toczące ze sobą spór, wyposażone w przysługujące im prawa i obowiązki) oraz jawności wewnętrznej (czyli jawności w stosunku do stron, które w danym postępowaniu występują). Obecność obrońcy bowiem, nie tylko zapewnia podejrzanemu swoisty komfort w toku prowadzonych przeciwko niemu czynności, ale ma także znaczenie prewencyjne rozumiane jako gwarancja należytego stosowania obowiązujących norm i procedur przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, czyli najczęściej prokuratora. Na marginesie warto również zaznaczyć, iż w literaturze przedmiotu podkreśla się powiązanie, a nawet wzajemne oddziaływanie zasady prawa do obrony i zasady kontradyktoryjności.

Zgodnie z treścią art. 301 k.p.k.: „na żądanie podejrzanego należy go przesłuchać z udziałem ustanowionego obrońcy”. Brzmienie tego przepisu wprost wskazuje, iż przedmiotowe uprawnienie do co najmniej jednokrotnego przesłuchania przy obecności obrońcy, ma charakter bezwzględny, ponieważ jego realizacja zależna jest od wyłącznej woli podejrzanego. Podejrzany winien zostać pouczony o tym uprawnieniu przez prowadzącego postępowanie przed pierwszym przesłuchaniem, co wynika wprost z treści art. 300 § 1 k.p.k.

OGRANICZENIA

Jednocześnie jednak należy zwrócić uwagę na pewnego rodzaju uszczerbek przedmiotowego żądania wynikający z redakcji przepisu art. 301 k.p.k.. Mianowicie, żądanie podejrzanego przesłuchania go z udziałem obrońcy dotyczy jedynie „obrońcy ustanowionego”, czyli takiego, który został upoważniony do podejmowania działań obrończych przez samego podejrzanego lub przez osobę wskazaną w art. 83 k.p.k. Do udziału w przesłuchaniu winien zostać dopuszczony także obrońca który został wyznaczony z urzędu w przypadku określonym w art. 78 § 1 – 1a k.p.k. (tzw. prawo ubogich). Zgodnie zatem z przepisem art. 301 k.p.k. wyłączone jest domaganie się dopuszczenia do udziału w przesłuchaniu obrońcy, który nie został powołany.

W praktyce często zdarza się, że podejrzany nie ma możliwości przesunięcia terminu przesłuchania celem udzielenia stosownego upoważnienia obrończego właściwemu podmiotowi, ponieważ o swoim uprawnieniu dowiaduje się de facto w tym samym czasie, w którym ma nastąpić przesłuchanie (art. 300 § 1 k.p.k.). W momencie tym uzyskuje on również swoją legitymację procesową, która to wymagana jest do zgłoszenia żądania przewidzianego w art. 301 k.p.k. Osoba bowiem, której nie przedstawiono jeszcze zarzutów, nie ma możliwości złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w przesłuchaniu potencjalnego obrońcy, nawet jeżeli wskazała, że dotyczy to wniosku na wypadek uznania jej za podejrzanego. To z kolei powoduje, że pierwsze przesłuchania – zwłaszcza w odniesieniu do osoby zatrzymanej – bardzo często odbywają się bez udziału obrońcy, pomimo takiej woli podejrzanego w tym zakresie. Tak określona regulacja, w której brak odpowiednio wcześniejszego poinformowania o przysługującym uprawnieniu z art. 301 k.p.k. oraz forsowanie pierwotnego terminu przesłuchania mającego na celu realizację szybkości postępowania przez prowadzącego postępowanie powodują, iż jedyną możliwością obrony podejrzanego w tym momencie jest w zasadzie prawo do odmowy złożenia wyjaśnień (art. 300 § 1 k.p.k.).

Co więcej, uprawnienie podejrzanego do przesłuchania go z udziałem obrońcy zostaje ograniczone poprzez regulację określoną w zdaniu drugim przepisu art. 301 k.p.k., zgodnie z którą niestawiennictwo obrońcy na wyznaczony termin przesłuchania podejrzanego, nie tamuje przedmiotowej czynności. Dotyczy to również sytuacji, gdy obrońca usprawiedliwia swoją nieobecność wyjątkowymi okolicznościami, na które nie miał wpływu czy których nie mógł przewidzieć. Jedyną przyczyną jaka może spowodować nieprzeprowadzenie przesłuchania jest brak dowodu prawidłowego zawiadomienia obrońcy o terminie czynności przesłuchania, jeżeli został on ustanowiony. Dlatego też stanowczo podkreślić trzeba, iż zgłoszenie przez podejrzanego żądania przesłuchania go z udziałem ustanowionego obrońcy, zobowiązuje prowadzącego postępowanie (co do zasady prokuratora) do zawiadomienia obrońcy o terminie przesłuchania podejrzanego.

Jak zaznaczałem na początku niniejszego artykułu, podejrzanemu przysługuje uprawnienie do co najmniej jednokrotnego przesłuchania go przy udziale ustanowionego obrońcy. Z kolei organ prowadzący postępowanie przygotowawcze zobowiązany jest uwzględnić żądanie podejrzanego wynikające z przywołanego art. 301 k.p.k. W tych okolicznościach za w pełni zasadne uznać należy złożone przez podejrzanego żądanie do przesłuchania go z udziałem obrońcy w sytuacji, gdy podejrzany na późniejszym etapie postępowania przygotowawczego wyraża chęć złożenia wyjaśnień wobec usprawiedliwionej nieobecności obrońcy przy poprzednim przesłuchaniu (która nie wstrzymuje czynności pierwotnego przesłuchania) czy też wobec wcześniejszej odmowy składania zeznań lub ich uzupełnienia. Podobnie, zaistnienie okoliczności wskazanej w przepisie art. 314 k.p.k. (tj. rozszerzenie i zmiana postawionych dotychczas zarzutów) może stanowić dostateczne uzasadnienie dla ponownego dokonania opisywanej tu czynności przesłuchania przy udziale obrońcy podejrzanego. Udział obrońcy jest także aktualny odnośnie przesłuchania w wypadkach niecierpiących zwłoki, o których traktuje art. 308 § 2 k.p.k.

WPŁYW OBROŃCY ORAZ KORZYŚCI PŁYNĄCE Z JEGO UDZIAŁU

Udzielając odpowiedzi na postawione w tytule niniejszego artykułu pytania, należy zwrócić uwagę, że podejrzany – zwłaszcza przy pierwszym przesłuchaniu – jest w szczególnie wysokim stopniu narażony na nieprzemyślane obciążenie się swoimi wyjaśnieniami (składanymi niejednokrotnie pod wpływem emocji czy sugestii) zwłaszcza jeżeli działa bez fachowego doradcy. Często nie jest też psychicznie przygotowany na konfrontację z nową dla niego sytuacją, a niekiedy zdarza się nawet, że jest zalękniony lub wystraszony. Tymczasem właśnie już pierwsze wyjaśnienia, złożone przez podejrzanego pod nieobecność obrońcy, mają często zasadnicze znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania, w ramach którego to przecież bada się jego ewentualną winę za zarzucany mu czyn. W przypadku zatem złożenia przez podejrzanego oświadczenia o chęci skorzystania z prawa odmowy wyjaśnień do czasu konsultacji z obrońcą, organ prowadzący postępowanie winien umożliwić mu kontakt z obrońcą i zaniechać dalszego przesłuchania bez udziału obrońcy. Posiadanie zaś obrońcy już na tym etapie postępowania gwarantuje podejrzanemu nie tylko pełną informację o przysługujących mu w toku całego postępowania uprawnieniach – w tym i tych określonych w art. 300 § 1 k.p.k. – ale również umożliwia ich świadome realizowanie poprzez m. in. zadawanie podejrzanemu pytań czy składanie wniosków dowodowych mających na celu poprawienie jego sytuacji procesowej, a częstokroć doprowadza do umorzenia postępowania wobec takiego podejrzanego.

Adwokat Przemysław Jarząbek
TEL. KOM. 697-027-606
MAIL: przemyslaw.jarzabek@adwokatura.pl